Wandelen met HENOCH

Bijgewerkt: 28 aug 2019

Kunstenares Conti Hermenet (1960-2017) heeft een drietal boeken gemaakt: ‘De 22 letters’, ‘De 3 Moeders’ en ‘Wandelen met Henoch’. Alle drie boeken behandelen de Joodse Mystiek. De boeken zijn een spannende combinatie tussen zwart/wit foto’s en poëtische teksten die de aloude geheimenissen op een eigentijdse manier proberen te onthullen.

Door haar ziekte en vroegtijdig overlijden heeft Conti het boek over Henoch, haar belangrijkste werk niet kunnen voltooien.

De komende tijd ga ik kijken of en hoe ik het boek ‘Wandelen met HENOCH’ kan plaatsen binnen Der Himmel on Earth, een uitdaging. De kijk van de Rooms Katholieke kerk en de Joodse mystieke kijk op de hemel en is nogal verschillend.

"Henoch dan wandelde met God; en hij was niet meer; want God nam hem weg". staat er in Genesis 5:24 (Statenbijbel). Dit plus zijn leeftijd 365 jaar en een paar vernoemingen in geslachtsregisters is alles wat er over Henoch in de Bijbel staat.

Het Boek der Hemelse Paleizen (1999 vertaald door Pieter van der Horst) schetst echter een geheel andere wereld of eigenlijk een heel andere hemel met uiteindelijk Henoch als de kleine god. Dantes bouwt zijn Goddelijke Komedie indirect voort op de hemelreizen van Henoch. Terwijl er parelen zijn met Henoch en Christus.



Henochs hemelvaart met het offer van Abel (Cappella Palatina, Palermo)



De boeken van Henoch bestaan uit verschillende delen.

De tekst bestaat uit vijf oudere delen, hier in chronologische volgorde:

Het Boek der Wachters (derde eeuw v.Chr.): een navertelling van het begin van Genesis met de mythe van de gevallen engelen, de corruptie van de mensheid, Henochs hemelreis om te pleiten voor de gevallen engelen, en een beschrijving van wat Henoch zag van de hemel en de hel.

Het Astronomische Boek (derde eeuw v.Chr.): een traktaat over de kalender en meteorologie.

De Brief van Henoch (vroege tweede eeuw v.Chr.): een apocalyps.

De Droomgezichten (165-160 v.Chr.): cryptisch commentaar op de opstand der Makkabeeën.

De Gelijkenissen van Henoch (eerste helft eerste eeuw n.Chr.): messiaanse speculaties, met als opvallende trek de gelijkstelling van de Messias aan de Mensenzoon.

Het is een bont geheel, maar de teksten hebben één ding gemeen: Henoch is de ziener die de hemel bezocht en daardoor met gezag kan spreken over zaken die wij in het ondermaanse niet kunnen kennen.

Er is meer Henochitisch materiaal geweest en een deel daarvan kwam terecht in 2 Henoch. De semitismen bewijzen dat het oudste materiaal in het Hebreeuws of Aramees geschreven moet zijn, en er wordt wel gedacht aan de eerste eeuw n.Chr. Later is het vertaald in het Grieks en vervolgens in het Oud-Slavisch, waarin het in twee varianten is overgeleverd. Daarom staat deze collectie ook wel bekend als de Slavische Henoch. Het is een bewerking van de verhalen over de gebeurtenissen vóór de Zondvloed en we komen enkele vertrouwde motieven tegen, zoals de wijze waarop Henoch opsteeg naar de hemel en opmerkingen over de kalender. We lezen ook hoe Henoch God zelf aanschouwt.

Tot slot is er 3 Henoch ofwel “Het boek van de hemelse paleizen”. Dit is overgeleverd in het Hebreeuws en lijkt te zijn geschreven in Babylonië, waar in de Talmoed verschillende keren naar Metatron wordt verwezen, de engel die Henoch in de hemel rondleidt en die wordt gekroond tot “Kleine JHWH”. In de huidige vorm dateert dit boek uit de Late Oudheid, maar de ideeën zijn bewijsbaar veel ouder.